Gerard Debaets
De flandrien van Heule — de eerste renner die tweemaal de Ronde van Vlaanderen kon winnen.
Over Gerard Debaets
De term Flandrien is onlosmakelijk verbonden met de Ronde van Vlaanderen en een omschrijving van stichter-journalist Karel Van Wijnendaele. Wikipedia schrijft: "Een Flandrien is een wielrenner die een wielerwedstrijd hard maakt door voortdurend te kiezen voor de aanval en te blijven rijden totdat hij oververmoeid de streep bereikt. De term is ontstaan tijdens de Vlaamse wielerkoersen van het interbellum toen de wielrenners een voortdurend gevecht moesten leveren tegen de slecht aangelegde kasseien van de Vlaamse wegen."
Gerard Debaets was een figuur uit het interbellum: de eerste renner die tweemaal de Ronde van Vlaanderen kon winnen, die — zoals zovele Vlamingen in die tijd — de oversteek maakte naar Amerika, en een man met karakter.
"Het beeld van de typische Vlaamse renner van toen die met reservebanden om de nek, met modder in het gelaat en met een gezicht dat boekdelen spreekt de streep overzwalpt, staat bij het wielergekke Vlaanderen bekend als het beeld van de Flandrien…"
De Flandrien waarvan gezegd wordt dat Kortrijkzaan Briek Schotte de laatste telg van het Flandriengeslacht was. Debaets–Schotte: maken we de Kortrijkse cirkel rond?
Aspecten die inspireren
We willen hier het levensverhaal van Gerard Debaets niet herschrijven — dat hoort in een mooie uitgave — maar wel een aantal aspecten aanhalen die inspireren.
- Hij en zijn vier broers fietsten.
- Ze leefden in het interbellum, de beginjaren van de Ronde van Vlaanderen en de wielersport.
- Hun moeder hield café aan de Menenpoort.
- Vlakbij was een velodroom waar de broers ook fietsten, naast fietsfabriek La Couronne.
- Hij won als eerste tweemaal de Ronde van Vlaanderen.
- De tweede maal nadat hij de avond voordien gearriveerd was uit Amerika.
- Won ook Parijs–Brussel en werd Belgisch kampioen.
- Werd bezongen door marktzangers van die tijd.
- Had op het toppunt van zijn loopbaan een conflict met de BWB (Belgische Wielerbond) over een onrechtvaardige sanctie.
- Hij zwoer nooit nog een wegwedstrijd te rijden en hield zich daar koppig aan.
- Week uit naar Amerika, waar hij een populaire en succesvolle zesdaagserenner werd en maar liefst 17 zesdaagsen won.
- Werd Amerikaans staatsburger en diende in de Tweede Wereldoorlog als onderofficier in het Amerikaanse leger.
Citaten over de velodroom
"Gerard paste wonderwel in het vedettebeeld. Winnen als triomfator en verliezen op z'n Amerikaans. Spektakel op de piste, show en suspense. Kortom, alles waar een verwend publiek op aasde." — Sportaproost Lahousse
"Een topkampioen op weg en piste, een virtuoos in zesdaagsen, acrobaat en clown op de koop toe. Volbloedvechter, een reuzenklepper." — Georges Matthijs
"Hij werd de publiekslieveling, ook door zijn onvoorstelbaar groot aantal overwinningen." — zijn zoon Michel Pierre Debaets
Beelden van een kampioen
Sportwereld — "Laatste overwinnaar der Ronde van Vlaanderen".
Op de baan — het domein waar hij zou uitblinken.
De gebroeders Debaets — vijf fietsende broers.
Triomfator met de trofee in de hand.
Heule, dorp van de flandrien
In 2014 was Heule 'Dorp van de Ronde' — een eerbetoon aan Gerard Debaets.